По поразот на Орбан, Украина и Молдавија напредуваат кон ЕУ како исклучок поради руската агресија

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

По поразот на Орбан, Украина и Молдавија напредуваат кон ЕУ како исклучок поради руската агресија

23 април 2026

• од Димитар Стојановски

Украина и Молдавија ќе можат да продолжат напред со процесот за пристапување во Европската Унија по изборниот пораз на унгарскиот премиер Виктор Орбан, со што се става крај на четиригодишниот застој околу нивните апликации, изјавија дипломати и официјални лица.

Двете земји го забавија својот пат кон членство и покрај добивањето кандидатски статус во 2022 година, откако Орбан го блокираше формалното отворање на преговарачките „кластери“ — групи реформи и обврски што кандидатите мора да ги исполнат пред да се приклучат. Според четворица претставници на ЕУ и дипломати запознаени со разговорите, овие дискусии би можеле наскоро да започнат.

По деблокирањето на заемот од 90 милијарди евра за Украина, „сега е време да се гледа напред“ кон „следниот чекор“, односно членството во ЕУ, изјави претседателот на Европскиот совет Антонио Кошта пред самитот на лидерите на ЕУ во Кипар, по разговорите со украинскиот претседател Володимир Зеленски. Првиот правен чекор на Киев — отворањето на првиот кластер — со години беше блокиран од Унгарија, но сега може да се придвижи со новата влада во Будимпешта.

Украина очекува отворање на кластерите „во наредните недели“, изјави заменик-премиерот Тарас Качка, кој го координира пристапниот процес. Тој го посочи состанокот на министрите за европски прашања на 26 мај како можен датум за отворање на првиот кластер. Иако Брисел и Киев веќе воделе неформални разговори, формалната одлука бара едногласност од сите 27 земји-членки — услов што досега го блокираше Унгарија.

Орбан следниот месец ќе ја предаде власта на опозицискиот лидер Петер Маѓар, кој најави дека нема да го поддржи „забрзаниот“ влез на Украина, но нема ниту да го попречува редовниот процес. Тој процес обично трае со години и бара спроведување на широк спектар реформи. Последната земја што се приклучи на ЕУ беше Хрватска во 2013 година.

Маѓар изјави дека Будимпешта ќе „ги прифати земјите што се подготвени за членство, наместо да ги држи во редица, бидејќи тоа не е во интерес на европските граѓани“.

Борба против корупцијата и реформите во фокус

До самитот на ЕУ во јуни, можно е да се отворат сите активни преговарачки кластери за Украина, според Качка. Еврокомесарката за проширување Марта Кос веќе го спомена јуни како можен рок барем за првиот кластер.

Зеленски, Кошта и претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен се сретнаа на маргините на самитот во Аја Напа, Кипар, каде повикаа на итно отворање на кластерите.

ЕУ претходно изрази загриженост за напредокот во борбата против корупцијата во Украина, а дел од украинските пратеници се спротивставија на некои од реформите што ги бара Брисел. Качка истакна дека овие несогласувања се дел од демократскиот процес и дека реформите во владеењето на правото се во тек.

И покрај оптимизмот, процесот останува сложен. Некои земји-членки веќе изразија резерви за забрзано проширување од геополитички причини, стравувајќи од можни демократски назадувања во иднина.

Качка ги отфрли идеите за „симболично“ членство на Украина, нагласувајќи дека единствениот модел што го следи Киев е целосно и стандардно пристапување според утврдената методологија. Според него, реално е Украина да ги заврши поголемиот дел од потребните чекори до крајот на 2027 година.

„2027 е добар рок барем за затворање на мнозинството поглавја и почеток на изработка на договорот за пристапување“, рече тој.

Зеленски нагласи дека Украина не ја брани Европа симболично, туку реално, со човечки жртви. „Ги браниме заедничките европски вредности и верувам дека заслужуваме целосно членство во Европската Унија“, изјави тој.

Молдавија исто така очекува напредок

Патот на Молдавија кон ЕУ исто така беше блокиран поради врзувањето на нејзината апликација со онаа на Украина. Молдавски претставник изјави дека земјата очекува напредок во наредните недели, но нагласи дека е клучно тоа да се случи пред летото.

„Европа покажа дека има капацитет да ја поддржи Украина не само во минатото, туку и во иднината“, изјави Кошта. „Ќе продолжиме да ја поддржуваме Украина онолку долго колку што е потребно и со сите средства што се неопходни.“