Забрана за телефони или „капитулација на интелигенцијата“? Поранешна директорка предупредува: Ќе ги вратиме децата во 19 век!

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Забрана за телефони или „капитулација на интелигенцијата“? Поранешна директорка предупредува: Ќе ги вратиме децата во 19 век!

12 мај 2026

• од Темелко Тошев

Додека македонската јавност е поделена околу иницијативата на актерката Весна Петрушевска – Бејби за собирање 10.000 потписи со кои би се ограничил пристапот до социјалните мрежи за децата, од образовниот сектор доаѓа еден поинаков, остар и критичен глас.

Наде Молеровиќ, поранешна учителка и екс-директорка на основно училиште во Скопје, смета дека воведувањето забрани е само „административна шминка“ која ја прикрива длабоката немоќ на општеството и на самите родители.

„Забраната е лажно решение“

Според Молеровиќ, одземањето на телефоните во училиштата не е спас, туку признание дека не знаеме како да се справиме со новите генерации. Таа повлекува паралела со тешки зависности, објаснувајќи дека мозокот на детето е под опсада на допамински алгоритми.

„Да му го земеш телефонот на 6 часа е исто како на тежок зависник да му ја сокриеш дозата додека е на работа! Штом ќе излезе од училиште, детето ќе го користи телефонот со двоен интензитет за да го надомести изгубеното“, вели таа.

Дали создаваме „дигитални робови“?

Наместо децата да се учат на дигитална хигиена и како да управуваат со технологијата, Молеровиќ предупредува дека со вакви методи буквално ги враќаме во 19 век. Таа смета дека ако не го научиме детето како да биде господар на технологијата додека ја држи во рака, го пуштаме во светот „потполно невооружено“.

Фактот кој боли: Дете кое поминува по 9 часа на телефон, до својата 20-та година ќе потроши дури 7 години од животот гледајќи во екран. Што поправаме со забрана од неколку часа, ако дома телефонот служи како „дигитална дадилка“?

Проблемот е во нашето отсуство, а не во уредите

Молеровиќ е децидна: телефонот не е причината, туку последицата на нашето отсуство како возрасни.

Присутноста не се наредува, таа се пренесува. Ако наставникот е „мртов“ во училницата, а родителот е „дигитален зависник“ дома, детето природно ќе бега во екранот.
Историски лекции: Како професор по историја, таа потсетува дека фашизмот не ја уништи мислата со палење книги, ниту комунизмот ја избриша духовноста со забрана на цркви. Забраната само го сели проблемот во илегала.

„Наместо да им ги кршиме дигиталните машини, ајде да ги научиме децата да создаваат со нив! Не ни требаат полициски методи, туку радикална едукација на свесноста.“

Совети за родителите: Како и кога да се воведе технологијата?

Наместо радикални забрани, Молеровиќ нуди конкретен пат за правилен развој на детето во дигиталната ера:

1. Првиот чекор (10-12 години) На оваа возраст детето треба да го добие својот прв „обичен“ мобилен телефон. Тој треба да биде без многу апликации и да служи првенствено за безбедност и основна комуникација.

2. Време за паметен телефон (13-14 години) Дури на оваа возраст децата развиваат доволна когнитивна зрелост за да ги разберат социјалните мрежи и нивните механизми. Ова е периодот кога тие можат поодговорно да се соочат со дигиталниот свет.

3. Родителот како ментор Родителот мора да биде првиот учител кој ќе покаже како, кога и зошто се користи уредот. Најважната лекција е да се научи детето како и за што не смее да го злоупотребува телефонот.

„Забраната е за оние кои се плашат од иднината. Едукацијата е за оние кои сакаат да ја создадат!“ – заклучува Молеровиќ.