Куповната моќ на Бугарите пораснала за над 80% во последната деценија: Благосостојба наспроти митот за осиромашување

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

Куповната моќ на Бугарите пораснала за над 80% во последната деценија: Благосостојба наспроти митот за осиромашување

25 април 2026

• од Темелко Тошев

Најновите податоци за приходите, потрошувачката и сиромаштијата кај нашиот источен сосед цртаат слика на растечка благосостојба во последната деценија. Наместо вообичаените наративи за сеопфатно осиромашување, бројките покажуваат дека реалните приходи и куповната моќ на домаќинствата се во постојан подем, а структурата на трошоците постепено се префрла од основни потреби кон слободно време, култура и образование.

Реалните приходи растат побрзо од инфлацијата

Индексот на реалниот доход, кој ја мери промената на просечниот приход по одбивањето на инфлацијата, бележи рамномерен раст во изминатите десет години. Аналитичарите разликуваат три клучни периоди:

До 2021 година: Релативно бавен, линеарен раст.
2022 година: Привремено забавување поради двоцифрената инфлација.
2023–2025 година: Нагло забрзување на растот. Помеѓу 2023 и 2024 година, реалниот доход пораснал за 13%, а во периодот 2024–2025 за дополнителни 12%.

Ова значи дека и покрај значителната инфлација во последните пет години, бугарските домаќинства денес можат да си дозволат речиси двапати повеќе стоки и услуги во споредба со пред една деценија.

Промена на потрошувачките навики

Овој процес донесе и структурни промени во семејниот буџет. Иако цените на храната бележеа висок раст, нивниот удел во вкупните трошоци падна на 29,3% (намалување од 1,5 процентни поени во однос на 2016 година).

Интересно е што и покрај скапите недвижности, вкупните трошоци за домот (вклучувајќи ги и сметките) се намалени од 14,3% на 10,7%. Од друга страна, забележан е пораст на трошоците за:

Слободно време, култура и образование.
Даноци и придонеси (до 15,4%): Што е директен одраз на повисоките плати и рекордно ниската невработеност.

Сиромаштијата останува концентрирана кај ранливите групи

Иако куповната моќ расте, сиромаштијата останува сериозен предизвик, но таа станува сè поспецифична. Уделот на сиромашни лица во 2025 година изнесува околу 21%. Сепак, поради падот на бројот на населението, апсолутниот број на луѓе кои живеат под линијата на сиромаштија е намален на 1,369 милиони (пад од 1,55 милиони во 2022 година).

Прагот на сиромаштија за 2025 година е поставен на 442 евра, што е раст поголем од годишната инфлација. Ова сугерира дека дури и кај најзагрозените слоеви, куповната моќ полека се подобрува. Главните фактори за сиромаштија остануваат исти:

Образование: Речиси 50% од лицата со основно или без образование се сиромашни.
Невработеност: 55% од невработените живеат во сиромаштија.
Етничка припадност: Сиромаштијата кај ромската заедница е близу 66%, додека кај Бугарите е под просекот (15%).

Потреба од реформа на социјалната политика

Експертите сметаат дека сегашната ситуација не бара општи мерки за поддршка на потрошувачката (кои можат дополнително да ја поттикнат инфлацијата), туку прецизно насочена социјална помош.

Главните препораки за идните креатори на политики вклучуваат:

Обединување на помошта: Месечните социјални надоместоци, помошта за греење и семејните додатоци да се спојат во единствена поддршка базирана на вкупниот приход на домаќинството.
Два вектора на поддршка: Еден за борба против сиромаштијата и друг за специфични потреби (здравствена состојба, нега, самостоен живот).
Интеграција на услугите: Системот да нуди комбинација од парична помош и конкретни социјални услуги на локално ниво преку една контактна точка.

Заклучокот е јасен: Бугарија веќе не е земја во која сите осиромашуваат, туку општество каде што богатството расте, но јазот меѓу образованите и вработените наспроти маргинализираните групи бара нов, помудар пристап од државата.