Софија – од древен град до современа метропола: 146 години од прогласувањето за главен град
На 3 април 1879 година, Софија е избрана за главен град на новоослободеното Кнежевство Бугарија – одлука што ќе ја одбележи судбината на градот и ќе ја постави темелната точка за неговата трансформација од скромно ориентално гратче во една од најдинамичните европски престолнини. Предлогот доаѓа од видниот бугарски историчар проф. Марин Дринов, кој ја согледал стратешката положба, историјата и потенцијалот за развој што го нудела Софија.
Тогаш, градот броел едвај 11.700 жители, со неколку училишта, чаршии и турски анови. Никој не можел да претпостави дека токму таа, тогаш скромна населба, ќе прерасне во симбол на современа Бугарија.
Софија низ вековите – град на култури и империјални сенки
Историјата на Софија е длабоко вкоренета во времето. Населбата на ова место датира уште од неолитската ера, но својата прва историска слава ја стекнува под името Сердика, наречена така според тракиското племе серди. За време на римската ера, император Трајан ѝ го дава името Улпија Сердика, а подоцна станува милен град на Константин Велики, кој ќе изјави: „Сердика е мојот Рим.“
Во 311 година, токму тука е донесен Сердичкиот едикт, првиот документ во историјата кој дозволува слобода на христијанската вера во рамките на Римската империја – настан со огромно значење за христијанскиот свет.
Во 809 година, градот влегува во состав на Првото бугарско царство под водство на ханот Крум, кога и добива ново име – Средец. Подоцна, за време на османлиската власт, Софија е административен центар на Румелискиот ејалет, но со тек на време започнува да губи од својот сјај. Сепак, духот на бугарската култура не исчезнува.
Ново раѓање: главен град на слободна Бугарија
На 4 јануари 1878 година, руските трупи предводени од генерал Јосиф Гурко ја ослободуваат Софија од османлиската власт. Само година подоцна, градот официјално станува главен град на Бугарија.
Софија започнува да расте и да се менува со невидено темпо. Од 18 маала без улична нумерација, во 1880 година францускиот инженер Амадие креира модерен урбанистички план, со улици кои се сечат под прав агол и радијално се шират од центарот – вистинска европска престолнина во подем.
Софија денес – град што „расте, но не старее“
Од едно мало градче, Софија прерасна во најголемиот град во Бугарија, со над 1,27 милиони жители. Опкружена со планини како Витоша, Плана и Љулин, денес таа е економско, културно и административно срце на државата.
Нејзината историја е испишана во фасадите на монументални објекти: Народното собрание, Софискиот универзитет, храмот „Св. Александър Невски“, Народниот театар „Иван Вазов“, Централната бања, и многу други. Секоја улица носи приказна, секој камен е сведок на минато, борби, победи и надежи.
Грбот на градот го носи мотото: „Расте, но не старее“ – совршено мото за еден град кој постојано се обновува, но никогаш не ги заборава своите корени.