09 март 2026
• од Гоце Кически
Европа во последните пет години стана најголем купувач на оружје во светот. Ова го покажуваат нови податоци од Стокхолмскиот меѓународен институт за истражување на мирот (СИПРИ).
Многу европски држави почнаа да купуваат повеќе оружје поради заканата од Русија и поради помала сигурност дека САД секогаш ќе ја гарантираат нивната безбедност.
Од 2021 до 2025 година, европските земји купиле повеќе од три пати повеќе оружје отколку во периодот 2016–2020.
Голем дел од ова оружје се користи за да ѝ се помогне на Украина во одбраната од руската инвазија. Во исто време, европските армии се обновуваат по многу години во кои се вложувало малку во одбраната.
Директорот на програмата за следење на оружје во СИПРИ, Метју Џорџ, изјави дека силниот раст на купување оружје во Европа ја зголемил и светската трговија со оружје.
Европа сега учествува со околу 33 проценти од сите увози на оружје во светот. Во претходниот петгодишен период тој број бил само 12 проценти.
Иако европските држави почнаа и самите повеќе да произведуваат оружје, тие сè уште купуваат многу системи од САД. Особено се барани борбени авиони и системи за противвоздушна одбрана со долг дострел. Многу експерти сметаат дека силната и добро опремена армија е најдобра заштита за мир и стабилност.
Во исто време, увозот на оружје на државите од Блискиот Исток се намалил за околу 13 проценти.
Сепак, Саудиска Арабија и Катар и понатаму се меѓу најголемите поединечни купувачи на оружје во светот.
Истражувачот од СИПРИ, Питер Веземан, објасни дека падот главно се должи на тоа што Саудиска Арабија веќе направила големи нарачки во претходните години и тие сè уште се испорачуваат.
Но, земјите во регионот веќе направиле нови големи нарачки, особено за системи што штитат од ракети и напади од воздух. Поради новите конфликти во регионот, се очекува купувањето на ваква опрема повторно да расте.
„Државите прво ќе го заменат оружјето што го потрошиле, но и ќе купат нова опрема за да се заштитат уште подобро“, изјави Веземан.
Кога се гледа кој продава оружје, САД се далеку на прво место. Нивниот удел во светскиот извоз пораснал од 36 на 42 проценти.
На второ место е Франција со околу 9,8 проценти од светскиот извоз.
Уделот на Русија силно паднал. По почетокот на војната во Украина во 2022 година, рускиот удел се намалил од 21 на 6,8 проценти.
Ако се гледа заедно, европските земји имаат околу 28 проценти од светскиот извоз на оружје. Тоа е четири пати повеќе од Русија и пет пати повеќе од Кина.
Многу аналитичари велат дека во несигурен свет силната одбрана и модерната воена опрема стануваат сè поважни за безбедноста на државите и нивните граѓани.
Денеска 9 март 2026 година се празнува Наоѓањето на главата на Свети Јован Крстител
Саше Политико: УДБА е премногу укопана за Заев да го решeше бугарското прашање
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

