27 февруари 2026
• од Станча Јаќимовски
Македонија го претрпе првиот пораз пред Европскиот суд за човекови права поради нечовечко постапување во затворот Затвор Идризово – случај што отвора сериозни прашања за состојбата во казнено-поправниот систем и за (не)одговорноста на институциите.
Станува збор за затвореникот Ф.М., кој во август 2020 година бил брутално претепан од затворски полицаец пред затворската кантина. Наместо брза и темелна истрага, случајот со години талкал низ домашните институции без да се утврди вина или одговорност.
Инцидентот се случил на 3 август 2020 година. Според наводите во претставката, затвореникот бил изложен на тортура, а државните органи не спровеле ефективна и независна истрага. Токму оваа институционална неактивност беше клучна во постапката пред Судот во Стразбур.
Наместо судска разрешница со јасно утврдена одговорност, Владата поднесе унилатерална декларација со која призна повреда на член 3 од Европската конвенција за човекови права – одредба што забранува тортура и нечовечко или понижувачко постапување.
Со декларацијата, државата се обврза да му исплати на апликантот 11.295 евра за нематеријална штета. Иако затвореникот не бил целосно задоволен од ваквиот исход, Судот одлучи да го затвори предметот поради официјалното признание на повредата.
Останува дилемата: дали финансиското обештетување е доволно кога нема јавно утврдена индивидуална одговорност? Кој ќе одговара за насилството? И дали вакви случаи продолжуваат да се случуваат зад затворските ѕидини?
Овој случај не е само индивидуална победа во Стразбур – тој е предупредување за слабостите во македонскиот затворски систем. Кога државата признава повреда на основни човекови права, тоа претставува институционален неуспех, а не само финансиски трошок од буџетот.
Фактот што првиот предмет за нечовечко постапување завршува со осуда пред меѓународен суд испраќа сериозна порака: реформите во затворите повеќе не смеат да останат само на хартија.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

