05 февруари 2026
• од Гоце Кически
Михалис Рокас, амбасадор на Европска Унија во Северна Македонија, испрати јасна порака: јазот меѓу желбата на граѓаните за членство во ЕУ и отпорот кон уставните измени е реален, но патот напред е познат и веќе дефиниран.
Во момент кога државата четврта година по ред се наоѓа во застој во преговарачкиот процес, последните истражувања на јавното мислење отвораат нова политичка динамика: над 70% поддршка за членство во ЕУ, но само 11% поддршка за уставните измени што се услов за продолжување на преговорите.
Оваа бројка, наместо да се чита како контрадикција, според Рокас е силен сигнал — и за Брисел и за македонските политички елити.
„Ова истражување е многу значајно и лично го сметам за охрабрувачко“, истакна Рокас. „Не само што поддршката за ЕУ е над 70%, туку особено е важно што младите направиле скок од 60% на 80% поддршка во само една година.“
Податоците што ги посочи амбасадорот откриваат нешто што досега ретко се нагласува во јавната дебата: младите стануваат најсилниот проевропски сегмент во општеството.
Тоа значи дека европската интеграција повеќе не е само политичка агенда на партиите, туку сè повеќе станува генерациско прашање. Рокас забележува и друг важен тренд — намалување на разликите по партиска и етничка линија во однос на поддршката за ЕУ.
„Гледаме стеснување на јазот меѓу партиските определби и меѓу етничките групи. Тоа е значајно. Тоа значи дека граѓаните ја гледаат иднината на земјата во ЕУ.“
Овој тренд создава нов вид притисок: не врз Брисел, туку врз домашната политика.
Но, тука се отвора клучниот парадокс. Истите тие граѓани кои масовно ја поддржуваат ЕУ, не ги поддржуваат конкретните чекори што треба да се преземат за процесот да продолжи.
Рокас не го негира овој јаз.
„Има јаз. Тоа е факт. И токму затоа ваквите професионални истражувања се многу важни и за нас како институции, но и за Владата, за носење правилни одлуки.“
Со други зборови, проблемот не е во недостаток на европска ориентација кај граѓаните, туку во недовербата кон политичкиот процес преку кој таа ориентација треба да се реализира.
Во овој контекст, пораката од Брисел е непроменета.
Совет на Европската Унија во 2022 година едногласно ја усвои преговарачката рамка и заклучоците што ја дефинираат патеката на Северна Македонија во процесот.
За Рокас, тоа значи дека нема простор за повторно отворање на договореното.
„Позицијата на ЕУ е многу јасна. Преговарачката рамка е веќе усвоена едногласно од сите земји членки во 2022 година. Ако овие обврски се исполнат, ЕУ е подготвена многу брзо да продолжи со преговорите.“
Оваа изјава директно се судира со растечкото јавно расположение за „промена на рамката“. Од перспектива на Брисел, таква опција практично не постои.
Во неколку наврати, Рокас повтори една реченица која има силна политичка тежина:
„Не треба повеќе да чекаме. Треба да го направиме овој критичен чекор за да продолжиме напред.“
Ова не е само дипломатска формулација. Тоа е сигнал дека во очите на ЕУ, застојот повеќе не е технички, туку политички избор.
Со јавно мислење кое јасно ја поддржува европската иднина, одговорноста се префрла кај носителите на одлуки во земјата.
Досега, македонската евроинтеграција често се одвиваше во сложен регионален и европски контекст, со повеќе политички и институционални предизвици кои го забавуваа темпото на процесот. Денес, фокусот сè повеќе се префрла на внатрешната подготвеност и политичката одлука за продолжување напред.
Граѓаните испраќаат јасна порака: сакаат ЕУ. Брисел испраќа јасна порака: патот е дефиниран. Јазот се наоѓа во просторот каде што треба да дејствува политиката.
Во таа смисла, пораката на Рокас може да се чита како повик до македонските политички елити да го усогласат политичкото дејствување со јасно изразената волја на граѓаните.
Зашто, како што имплицира амбасадорот, легитимитетот за европскиот курс постои. Она што недостасува е одлуката да се искористи.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

