05 февруари 2026
• од Гоце Кически
Во време кога проширувањето на Европската Унија повторно добива стратешка тежина во европската политика, пораката што ја испрати амбасадорот на ЕУ во Северна Македонија, Михалис Рокас, е јасна: Унијата целосно ја разбира фрустрацијата во земјата, но очекува прагматичност и решенија што ќе овозможат продолжување на процесот.
Во интервју во кое се отвори чувствителното прашање за можноста од ново блокирање на европскиот пат по евентуалните уставни измени, Рокас не понуди гаранции, но понуди нешто што Брисел го смета за суштинско — политичка волја, поддршка и јасна порака дека Северна Македонија припаѓа во Европската Унија.
„Северна Македонија чека многу долго, и како што покажуваат анкетите, постои значителна фрустрација во процесот. Ние тоа целосно го разбираме и тоа е во фокусот на нашето внимание“, изјави Рокас.
Според амбасадорот, контекстот во кој денес се одвива европската интеграција е суштински различен од оној пред неколку години. Проширувањето повеќе не е само технички процес на усогласување со европското законодавство, туку се третира како инвестиција во безбедноста, стабилноста и просперитетот на целиот континент.
„Живееме во сосема поинаков свет. Проширувањето на ЕУ е вистински приоритет и дел од решението за предизвиците со кои се соочуваме денес. Тоа е инвестиција во нашата безбедност, просперитет и благосостојба, а Западен Балкан и Северна Македонија се 100% дел од тоа“, нагласи Рокас.
Оваа реторика е во согласност со пораките што во изминатата година ги испраќаа речиси сите високи европски претставници при посетите на Скопје — дека местото на земјата е во ЕУ и дека вратата е „ширум отворена“.
Клучниот дел од разговорот се однесуваше на довербата — не само довербата на македонските граѓани во процесот, туку и довербата во кредибилитетот на самата Унија.
Прашан што би значело евентуално ново запирање на процесот по исполнување на преземените обврски, Рокас внимателно избра зборови, без да влегува во хипотетички сценарија, но јасно ставајќи до знаење дека Брисел ја препознава чувствителноста на ова прашање.
„Ова прашање е целосно во фокусот на нашето внимание и разбирање“, рече тој, додавајќи дека сега е момент „да се согледаат предизвиците, да се биде прагматичен и да се најде решение за патот напред“.
Дипломатскиот јазик на Рокас открива една важна реалност: Европската Унија е свесна за проблемот со довербата, но не сигнализира подготвеност за промена на веќе воспоставената рамка на процесот. Наместо тоа, фокусот е ставен на политички дијалог, прагматичност и градење доверба меѓу Скопје и Софија со поддршка од европските институции.
Она што недостига во одговорот на амбасадорот е експлицитна гаранција дека процесот нема повторно да се соочи со пречки. Но токму тоа е дел од самата природа на Европската Унија, каде одлуките се носат со консензус и каде секоја земја-членка има право да го искаже својот став.
Во тој контекст, пораката од Брисел не е дека ризик не постои, туку дека проширувањето денес има таква политичка тежина што постои силен интерес процесот да напредува.
„Вратата на Европската Унија е ширум отворена и Северна Македонија припаѓа во Европската Унија“, повтори Рокас — порака што сè почесто се слуша од европските претставници.
Интервјуто на Рокас доаѓа во момент кога внатрешната политичка дебата во земјата се фокусира токму на уставните измени и нивната поврзаност со европскиот пат. Пораката од амбасадорот не е притисок, туку повик на рационалност: да се препознае историскиот момент, новиот европски контекст и можноста процесот конечно да добие динамика.
Во суштина, Брисел признава дека постои проблем со довербата, дека фрустрацијата е реална, но и дека решението го гледа во исполнување на преземените обврски и во паралелно градење политичка доверба меѓу соседите.
Пораката е јасна: Европската Унија останува посветена, Северна Македонија е посакувана членка, но патот напред бара прагматичност, одговорност и внимателно градење доверба во процес што има далеку пошироко значење од билатералните прашања — значење за стабилноста и иднината на целиот регион.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

