05 февруари 2026
• од Гоце Кически
Во период кога европската агенда е силно обележана од војната во Украина и забрзаната динамика околу евроинтеграциите на Киев и Кишињев, во македонската јавност сè почесто се поставува прашањето: зошто за Украина и Молдавија се бараат креативни решенија за надминување на блокадите од поединечни земји-членки, а Северна Македонија со години стои во место?
На оваа перцепција на „двојни стандарди“ директно се осврна амбасадорот на Европската унија во земјава, Михалис Рокас, нагласувајќи дека Европската унија не прави разлика во принципите, туку дека геополитичкиот контекст околу Украина создава исклучителни околности кои не смеат да се толкуваат како запоставување на Западен Балкан.
„Не би се согласил дека ЕУ не покажува посветеност кон вашата интеграција“, посочи Рокас, потсетувајќи дека во изминатиот период во Скопје дојдоа повеќе европски лидери со јасни пораки за поддршка на проширувањето.
Клучната поента во објаснувањето на амбасадорот лежи во оценката дека војната против Украина не е само регионален конфликт, туку „егзистенцијално прашање за Европската унија“.
„Треба да разбереме дека војната против Украина е егзистенцијално прашање за Европската унија. Секојдневно се случуваат промени. Треба да видиме дали ќе има мировен договор и какви ќе бидат безбедносните гаранции“, изјави тој.
Според Рокас, евентуалниот процес на забрзување на украинските евроинтеграции не произлегува од политичка фаворизација, туку од потребата да се обезбеди долгорочна безбедност на Европа.
„Потребно е решение кое не е само праведно, туку кое ќе ја зачува безбедноста на Европа во иднина“, нагласи тој.
Сепак, амбасадорот беше дециден дека ова зголемено внимание кон Украина не е на штета на регионот.
„Тоа не е на штета на Западен Балкан. Процесот на пристапување секогаш е базиран на заслуги. Нема кратење на аглите“, рече Рокас.
Тој посочи дека доколку мировниот договор за Украина вклучи и европска перспектива како дел од безбедносните гаранции, Унијата ќе мора да најде начини за забрзување на тој процес. Но, додаде: „Никој нема да биде оставен зад себе.“
Токму тука се отвора просторот за анализа. Во македонската јавност се создава впечаток дека за некои земји постои поголема флексибилност, додека за други се инсистира на строга процедура. Од Брисел, пак, пораката е дека правилата се исти, но околностите се различни.
Разликата, според ова објаснување, не е во критериумите, туку во безбедносната итност. Украина, поради војната, станува прашање на европска стабилност. Западниот Балкан, иако стратешки важен, не се наоѓа во ист тип на непосредна безбедносна закана.
Ова не значи дека проширувањето кон регионот е тргнато од агендата, туку дека се движи во рамки на воспоставената методологија, без политички импровизации.
Во суштина, пораката на Рокас до Северна Македонија е дека патот кон ЕУ останува ист: реформи, исполнување на критериуми и политичка зрелост. Геополитиката може да создаде забрзувања за некои, но не и прескокнување на правилата.
Со ова, Европската унија се обидува да испрати двојна порака: разбирање за фрустрацијата кај македонските граѓани, но и објаснување дека сегашната динамика околу Украина не е пример за нов модел на проширување, туку одраз на вонредни околности.
Во таа рамка, Северна Македонија не е изземена од европската агенда — туку останува дел од неа, по пат кој, иако бавен, според Брисел, останува единствениот одржлив.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

