МОН избриша струки и паралелки, но кој ќе ја врати изгубената перспектива?

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

МОН избриша струки и паралелки, но кој ќе ја врати изгубената перспектива?

03 април 2026

• од Станча Јаќимовски

На 1 април 2026 година, Министерството за образование и наука го објави Конкурсот за упис во средните училишта за учебната 2026/2027 година. Наместо јасна стратегија за развој и модернизација на образовниот систем, документот предизвика шок, револт и сериозни прашања во јавноста. Клучни паралелки се изоставени, цели струки исчезнуваат од помалите градови, а од образовната мапа е избришано и училиште со над еден век традиција.

Битола остана без Земјоделското училиште: избришана институција од 1908 година

Најсилниот удар го доживеа Битола – срцето на Пелагонија и еден од најзначајните земјоделски региони во државата. Според информациите објавени од 4news.mk, во новиот конкурс воопшто не фигурира Средното земјоделско училиште „Кузман Шапкарев“.

Оваа институција, основана во далечната 1908 година, повеќе од еден век создаваше генерации стручни кадри во земјоделството. Со една административна одлука, нејзиното постоење практично се укинува. Овој потег отвора суштинско прашање: каква е долгорочната стратегија за развој на земјоделството ако се затвораат образовните столбови токму во региони каде што тоа е клучна економска гранка?

Револт во Кратово и Македонски Брод: „Ова е систематски егзодус“

Реакциите од локалните заедници беа брзи и остри.

Во Кратово, општината јавно реагираше откако во СОУ „Митко Пенџуклиски“ не е предвиден упис во ниту една гимназиска паралелка. И покрај тоа што барањето било навремено доставено до МОН, гимназиското образование практично е укинато. Локалната власт изрази надеж дека станува збор за „ненамерен пропуст“, но предупреди дека ваквата ситуација создава правна и образовна несигурност за учениците и нивните семејства.

Во Македонски Брод, пак, СОУ „Св. Наум Охридски“ остана без упис во секторот угостителство и туризам – токму во годината кога училиштето одбележува 50 години постоење. Од наставничкиот колектив реагираа дека ова не е реформа, туку постепено гасење на општината.

„Ова е сериозен удар врз Порече… младите немаат перспектива тука. Наместо развој, добиваме празни улици и тивки училници“, стои во нивната реакција.

Парадоксот во Прилеп: укината струка со традиција

Нелогичностите продолжуваат и во Прилеп. Во СОУ „Ѓорче Петров“, кое историски било препознатливо како дрвопреработувачко училиште, по шест децении постоење е укината токму таа струка.

Овој потег предизвикува сериозен парадокс: како може да се елиминира профил кој е дел од идентитетот и традицијата на самото училиште, но и од локалната економија?

Централизација наместо развој

Критичарите оценуваат дека ова не е изолиран случај, туку дел од подолгорочен процес на централизација. Во изминатата деценија, со политики како бесплатен ученички дом и образование, многу ученици од внатрешноста беа мотивирани да се преселат во Скопје.

Последиците денес се јасно видливи: намален број на ученици во помалите градови, празни училишта и постепено гасење на локалните образовни капацитети. Наместо ревитализација на овие средини, новиот конкурс се доживува како финален удар кој го забрзува иселувањето на младите.

Молк од институциите

Од Министерството за образование и наука, предводено од министерката Весна Јаневска, засега нема официјално објаснување за овие одлуки.

Јавноста останува во неизвесност – дали станува збор за сериозни пропусти или за свесна политика која ќе има долгорочни последици врз образовниот систем и демографската слика на државата.

Едно е сигурно: ако не се преземат итни корективни мерки, Македонија ризикува да влезе во процес на „образовен егзодус“ – тивок, но длабоко деструктивен.