Марјан Николовски: Притисокот од Руската црква ја кочи автокефалноста на МПЦ

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Марјан Николовски: Притисокот од Руската црква ја кочи автокефалноста на МПЦ

01 февруари 2026

• од Станча Јаќимовски

Изјавата на новинарот Марјан Николовски во подкастот „Коридор 8“ повторно ја отвора една од клучните, но недоволно расчистени теми во македонскиот црковно-политички контекст – зошто Македонската православна црква сè уште не земала томос за автокефалност од Вселенската патријаршија во Цариград.

Според Николовски, проблемот во суштина не е канонски, туку геополитички. Во „кратки црти“, како што вели тој, станува збор за силен притисок од Руската православна црква тоа да не се случи. Токму овој притисок, индиректно или директно, го блокира патот на МПЦ кон целосно и неспорно признавање во православниот свет преку Цариград.

Томосот како канонско, но и политичко прашање

Во православната традиција, Вселенската патријаршија има историска улога во издавањето томоси за автокефалност. Затоа, прашањето „каков е проблемот МПЦ да земе томос од Цариград?“ не може да се сведе само на внатрешни црковни односи. Како што укажува Николовски, отпорот не доаѓа од богословски причини, туку од пошироки влијанија кои ја гледаат Црквата како дел од сфера на политичко и културно влијание.

„Српскиот свет“ и руско-српската оска

На прашањето дали ова може да се интерпретира како вмешување на таканаречениот „српски свет“ во Македонската православна црква, Николовски одговара недвосмислено: да. Но, тој оди и чекор понатаму, нагласувајќи дека станува збор за „руски српско-руски свет“.

Со оваа формулација, тој укажува на координирано дејствување меѓу Српската и Руската православна црква, кои традиционално имаат блиски односи и заеднички интереси во спротивставувањето на влијанието на Цариград. Во тој контекст, МПЦ се појавува како простор на судир меѓу различни визии за православието – една која ја признава водечката улога на Вселенската патријаршија и друга која тежнее кон создавање паралелен, алтернативен центар на моќ.

Црквата меѓу верата и геополитиката

Изјавата на Николовски ја поставува МПЦ во поширока слика, каде што црковните прашања не можат да се одделат од регионалните и глобалните геополитички процеси. Наместо чисто духовно прашање, томосот станува симбол на ориентација: дали македонската црква ќе се вгради во системот на православието предводен од Цариград или ќе остане дел од сферата на влијание на српско-руската оска.

Оттаму, дебатата за томосот не е само црковна, туку и прашање за идентитет, суверенитет и идната позиција на Македонија во православниот и поширокиот политички свет.