06 април 2026
• од Станча Јаќимовски
Во пресрет на најавените студентски протести во Република Северна Македонија, познатиот писател Ким Мехмети јавно застана во одбрана на албанските студенти, кои бараат правото да го полагаат Правосудниот испит на албански јазик.
Протестите, кои се очекува да се одржат утре, отвораат чувствително прашање поврзано со употребата на албанскиот јазик во институционалниот систем, како и со пошироката позиција на Албанците во државата. Студентите сметаат дека нивното право на образование и професионално напредување на мајчин јазик е основно и неотуѓиво.
Во својата реакција, Мехмети испраќа силна и симболична порака:
„Да го продадеш јазикот е како да тргуваш со националната душа.“
Со оваа изјава, тој укажува дека јазикот не е само средство за комуникација, туку суштински дел од културниот и националниот идентитет. Според него, борбата на студентите не е само за еден испит, туку за зачувување на достоинството и иднината на заедницата.
Мехмети не ја насочува критиката само кон институциите, туку и кон политичките партии кои со години се претставуваат како заштитници на албанските права. Тој посочува дека во изминатите три децении, партијата Демократска унија за интеграција (ДУИ) формално го „официјализирала“ албанскиот јазик, но без да обезбеди суштинско враќање на веќе постоечките права од претходните периоди.
Дополнително, тој упатува критика и кон новите политички структури како ВЛЕН, кои според него не успеваат да ја задржат ниту постигнатата позиција, често оправдувајќи се со грешките на претходниците.
Еден од најострите делови од неговата реакција се однесува на самото албанско општество. Мехмети тврди дека студентите протестираат не само против системот, туку и против пасивноста на претходните генерации:
родителите кои во изминатите три децении не успеале да го заштитат јазикот и правата што го дефинираат нивниот идентитет.
Тој предупредува дека меѓусебните обвинувања меѓу политичките актери ја оттурнуваат суштинската дебата и создаваат циклус на неактивност и зависност од власта.
И покрај критичкиот тон, пораката на Мехмети завршува со надеж. Тој верува дека студентите кои ќе протестираат претставуваат нова генерација која има потенцијал да покаже храброст и интегритет што недостасувале во минатото.
Во услови кога политичките елити се обвинуваат меѓусебно, а суштинските прашања остануваат нерешени, студентскиот активизам може да стане клучен фактор за промена.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

