Фотографија од 1912 го демантира проф. Светозаревиќ: што пишува на транспарентот што се игнорира

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Фотографија од 1912 го демантира проф. Светозаревиќ: што пишува на транспарентот што се игнорира

30 март 2026

• од Станча Јаќимовски

Во јавниот простор повторно се актуелизира фотографија од гимнастичари од Скопје на собирот во Прага во 1912 година. Во своите јавни настапи и објави, историчарот Бранислав Светозаревиќ ја интерпретира оваа фотографија на начин што не го зема предвид целиот историски контекст, со што создава искривена слика за настанот.

Што покажува самата фотографија?

На фотографијата јасно се гледа група гимнастичари, а на транспарентот што го носат стои натпис со зборот „Бугари“. Ова претставува директен визуелен доказ, а не интерпретација.

Во архивските публикации фотографијата е опишана и како:

„Скопски бугарски јунаци во Прага, 1912“

Дополнителен доказ што се игнорира

Покрај оваа, постои и друга фотографија од истата група, на која повторно се гледа транспарент со „Бугари“. Тоа укажува на јасна и конзистентна самоидентификација на друштвото.

Овој факт директно ја побива тезата што ја пласира Бранислав Светозаревиќ дека станува збор за „бугарска манипулација“. Напротив, станува збор за автентични историски материјали.

Историски контекст на јунaчките друштва

За целосно разбирање, неопходно е да се погледне поширокиот историски контекст.

Гимнастичките друштва „Јунак“ се појавуваат по 1908 година во рамките на Османлиската империја, како дел од културно-просветниот живот на населението. Тие не биле само спортски организации, туку имале и:

образовна и културна функција
улога во организирање на младината
изразување на националната свест во тогашните услови

Според историските извори, овие друштва се развиваат во средина каде населението се организирало преку сопствени културни институции, а нивната активност била тесно поврзана со бугарската образовна и општествена мрежа во регионот

Дополнително, истите извори потврдуваат дека токму скопското друштво „Вардарски јунак“ учествувало на собирот во Прага во 1912 година.

„Македонци“ – географска, не етничка одредница

Во дел од изворите фотографијата е означена и како „Македонци во поворка“. Но тука е клучно:

Во почетокот на XX век, „Македонци“ означува географска припадност
Не претставува модерна етничка категорија
Истите луѓе во различни извори можат да бидат означени и регионално и национално