Бугарски научници со револуционерен пробив во нуклеарната енергија

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

Бугарски научници со револуционерен пробив во нуклеарната енергија

01 ноември 2025

• од Станча Јаќимовски

Револуција во производството на нуклеарна енергија: Бугарија со светски научен пробив

Бугарија направи значаен чекор напред во науката и производството на енергија. Научници од Институтот за физика на цврстото тело и Институтот за електроника при Бугарската академија на науките постигнаа голем пробив – создадоа силно гама-зрачење кое произлегува исклучиво од нуклеарна реакција. Државата веќе одобри финансирање од 10 милиони лева за продолжување на проектот.

Деветгодишно истражување донесе историски резултати

По години посветена работа, научниците успеале да спојат забрзување на неутрални честички со ласерски термоядрен синтез. Професор Љубомир Ковачев од Институтот за електроника објаснува дека ласерот овозможува многу поевтино и поефикасно забрзување на честичките.

„Веќе знаевме како да ги забрзуваме неутралните честички, па се постави прашањето – дали може атомите на лесни елементи, како хелиум, да ја изгубат својата електронска обвивка и потоа, со акумулирана кинетичка енергија, да се спојат на едно место и да создадат услови за термоядрен синтез. По девет години истражување, успеавме да постигнеме силно гама-зрачење кое е резултат само од нуклеарна реакција,“ истакна Ковачев.

Патент и растечки меѓународен интерес

Откритието веднаш било патентирано, а интересот од странски лаборатории и научни институти постојано расте. Постигнатиот успех инспирирал и многу млади бугарски научници да се приклучат на проектот.
Доц. Екатерина Јорданова, директорка на Институтот за физика на цврстото тело, вели дека младите истражувачи се клучни за идниот развој на оваа технологија.
„Кога ги потврдивме теоретските резултати со експерименти, се обративме кон млади научници со цел да го прошириме тимот и да создадеме нова генерација експерти кои ќе го продолжат ова авангардно истражување,“ изјави Јорданова.

Асистентката Марија-Габриела Желева додава: „Верувам дека во Бугарија постојат врвни научни истражувања кои ретко стигнуваат до јавноста, но тие се резултат на долги години труд и посветеност.“

Еколошки и безбедносен напредок

Најголемата предност на овој експериментален пробив е што не создава радиоактивен отпад и не постои потреба од складирање на нуклеарни остатоци. Тоа претставува значителен исчекор кон чиста и безбедна нуклеарна енергија.

Министерството за иновации и раст покажува сериозен интерес и веќе обезбеди финансиски средства за изградба на нова лабораторија со сите неопходни стандарди. Во втората фаза, по потврдување и анализа на резултатите, ќе се изгради нов истражувачки центар со учество на европски партнери.

Поглед кон иднината

Научниот тим очекува, доколку сè се одвива според планот, да се создаде термојадрен реактор на синтеза — можеби првиот целосно бугарски реактор од ваков тип.
„Тоа е нашата надеж – да создадеме термојадрен реактор во Бугарија, изграден врз основа на домашна наука и знаење,“ изјави професорот Ковачев.

Многу експерти веќе го оценуваат ова достигнување како вистинска револуција во производството на нуклеарна енергија – чекор што може да ја промени иднината на глобалната енергетика.