Северна Македонија – Меѓу европските лидери по бројот на пушачи

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Северна Македонија – Меѓу европските лидери по бројот на пушачи

15 јули 2025

• од Станча Јаќимовски

Иако Европа во последните години бележи постепено опаѓање на пушењето, Северна Македонија и понатаму се наоѓа меѓу водечките земји по бројот на пушачи. Новата карта објавена од порталот Brilliant Maps ја прикажува состојбата во Европа, каде што Северна Македонија се истакнува со загрижувачки висока стапка на пушење кај возрасната популација.

📊 Колку навистина се пуши кај нас?

Според последните достапни податоци од „Tobacco Atlas“:

39% од населението над 15 години пуши
➤ Од нив: 47,1% мажи и 31% жени
Ова ја прави Северна Македонија една од најзасегнатите земји во Европа и пошироко.
Во споредба:
➤ Европскиот просек е 25,9%
➤ Во Бугарија – 39,5%
➤ Во Србија – 36,4%
➤ Во Германија – 25%
➤ Во Шведска – само 6,4%

⚠️ Здравствени и општествени последици

Пушењето не е само личен избор – тоа носи огромни последици за здравствениот систем, економијата и квалитетот на животот:

Над 4.000 смртни случаи годишно директно поврзани со тутунска употреба.
12,7% од вкупната смртност во државата се должи на болести предизвикани од пушење.
366 тони опушоци годишно завршуваат во природата, загадувајќи ја животната средина.

💰 Колку нè чини пушењето?

Годишно, пушењето ја чини македонската економија над 310 милиони долари (≈19,2 милијарди денари) во здравствени трошоци и изгубена продуктивност.
Просечно семејство троши значителен дел од својот буџет на цигари – во некои случаи повеќе од 2,9% од годишниот приход.

🚫 Регулативи: Добри намери, но слаба примена

Северна Македонија има донесено низа закони против пушењето, но нивната спроведба останува проблематична:

✅ Забрането пушење во болници, училишта и јавни институции
🚫 Но сепак, се пуши во многу угостителски објекти и јавни простори
🚫 Предупредувањата на пакувањата покриваат само 35% и немаат сликовити елементи
🚫 Недостасуваат масовни кампањи за откажување од пушење
🚫 Нема бесплатна телефонска линија за помош
🚫 Никотинската терапија не е достапна за сите и често е прескапа

✅ Што може (и треба) да се направи?

Засилена контрола и казни за пушење на јавни места
Еднолично пакување и графички предупредувања на сите тутунски производи
Масовни јавни кампањи, особено насочени кон младите
Зголемување на акцизите и цените на цигарите
Достапна и субвенционирана поддршка за откажување, вклучително и бесплатна линија и терапија
Заштита на децата и младите преку забрана за индиректно рекламирање (преку филмови, музика, инфлуенсери итн.)

🔚 Заклучок

Северна Македонија има сериозен проблем со пушењето – но има и сериозна можност да го реши. Потребна е политичка волја, јавна свест и соработка меѓу институциите и граѓаните. Бенефитите ќе бидат огромни: поздрави граѓани, помали трошоци за здравство, почиста животна средина и подолг животен век.

Сите ние имаме улога – како држава, како родители, наставници, лекари и граѓани. Време е да се пуши помалку – а да се живее повеќе.